Liệu pháp ánh sáng (Phototherapy) trong điều trị viêm da cơ địa

Liệu pháp ánh sáng là gì?

Liệu pháp ánh sáng (phototherapy) sử dụng tia cực tím (UV) để điều trị viêm da cơ địa. Đây là phương pháp được FDA chấp thuận và có bằng chứng lâm sàng mạnh, thường được chỉ định khi:

• Bệnh ở mức độ trung bình đến nặng
• Thuốc bôi không đủ hiệu quả
• Bệnh lan rộng trên diện tích lớn

Các loại liệu pháp ánh sáng

1. Narrowband UVB (NB-UVB)

Đây là lựa chọn hàng đầu hiện nay:

• Bước sóng 311-313nm, nhắm vào lớp biểu bì
• Giảm viêm, ức chế phản ứng miễn dịch tại da
• Liệu trình: 2-3 lần/tuần, mỗi lần vài phút
• Thường thấy cải thiện sau 15-20 buổi

2. UVA1

• Bước sóng dài hơn (340-400nm), nhắm sâu hơn vào da
• Hiệu quả với viêm da cơ địa cấp tính, da đang viêm đỏ
• Ít phổ biến hơn NB-UVB tại Việt Nam

3. PUVA

• Kết hợp thuốc nhạy sáng (psoralen) + chiếu UVA
• Hiệu quả mạnh nhưng nhiều tác dụng phụ hơn
• Chỉ dùng khi NB-UVB không đáp ứng

Hiệu quả thực tế

Theo tổng hợp các nghiên cứu lâm sàng:

Thiết bị chiếu sáng tại nhà

Hiện có các thiết bị NB-UVB gia đình:

• Ưu điểm: Tiện lợi, tiết kiệm thời gian đi lại
• Nhược điểm: Cần bác sĩ hướng dẫn liều lượng chính xác, giá khoảng 5-15 triệu VNĐ
• Lưu ý: Tuyệt đối không tự ý điều chỉnh liều — quá liều gây bỏng da

Tác dụng phụ cần biết

• Ngắn hạn: Đỏ da, nóng rát, khô da sau chiếu
• Dài hạn (nếu lạm dụng): Lão hoá da sớm, tăng nguy cơ ung thư da (chủ yếu với PUVA)
• Khắc phục: Dưỡng ẩm ngay sau chiếu, bảo vệ mắt bằng kính chuyên dụng

Ai không nên dùng?

• Người có tiền sử ung thư da
• Đang dùng thuốc nhạy sáng (một số kháng sinh, retinoid)
• Trẻ em dưới 12 tuổi (cần thận trọng)

Kết luận

Liệu pháp ánh sáng là một công cụ trong "kho vũ khí" chống viêm da cơ địa, đặc biệt cho những trường hợp trung bình-nặng. Bản thân mình không điều trị theo phương pháp này mà chỉ lấy kiến thức từ internet tổng hợp lại.